Kısaca
Kolay gelecekler
Türkçedeki gibi kişi fiilin sonundan anlaşılır, zamir gerekmez: falo (konuşurum), falas (konuşursun), falamos (konuşuruz). Falo turco (Türkçe konuşurum) derken eu kelimesine gerek yok.
-ção çoğu zaman Türkçedeki -syon’dur (informação, enformasyon; organização, organizasyon), -dade ise -ite (universidade, üniversite). İngilizce biliyorsan -mente de -ly’dir: rapidamente. Birçok kelime ilk bakışta anlaşılır.
İsimler hâle göre değişmez, evet/hayır sorusu ise sadece yükselen tonlu bir cümledir: Fala inglês? “İngilizce biliyor musun?” Portekiz’de kelime sonundaki s, Türkçedeki ş gibi okunur (português “purtu-GEYŞ”), j de Türkçedeki j’dir: já, jogo.
Zorlayacaklar
pão (ekmek), mãe (anne) ve não (hayır) kısmen burundan söylenir ve bu ses anlamı değiştirir: lã (yün) ile lá (orada). Türkçede buna benzer bir ses yok.
Portekiz’de vurgusuz ünlüler neredeyse kaybolur: telefone “tl-FON” gibi duyulur. Brezilya’da ünlüler daha açıktır, ama de ve te “ci” ve “çi” olur: dia “Cİ-a” diye okunur. Dinlemek için bir çeşidi seç ve ona bağlı kal.
Her isim eril ya da dişildir ve tanımlık alır: o livro, a mesa. ser ve estar ikisi de “olmak” demektir (sou turco, estou cansado), subjuntivo da sık kullanılır: espero que goste. Bir de gelecek zaman subjuntivo’su var: quando puder (yapabildiğimde).
İlk 10 ifaden
| İfade | Nasıl söylenir | Anlamı |
|---|---|---|
| Olá! Tudo bem? | o-LA, TU-du BEYN | Selam! Nasılsın? |
| Bom dia | bon Dİ-a (Brezilya: bon Cİ-a) | Günaydın |
| Obrigado / obrigada | o-bri-GA-du / o-bri-GA-da | Teşekkürler (erkekler obrigado, kadınlar obrigada der) |
| Por favor | pur fa-VOR | Lütfen |
| Desculpe | diş-KULP (Brezilya: cis-KUL-pi) | Özür dilerim, affedersiniz |
| Quanto custa? | KUAN-tu KUŞ-ta (Brezilya: KUS-ta) | Ne kadar? |
| Onde fica a casa de banho? | ON-dı Fİ-ka a KA-za dı BA-nyu | Tuvalet nerede? (Brezilya’da: o banheiro) |
| Não entendo | naun en-TEN-du | Anlamıyorum |
| Pode falar mais devagar? | POD fa-LAR mayş dva-GAR (Brezilya: PO-ci fa-LA mays ci-va-GA) | Daha yavaş konuşabilir misiniz? |
| Um café, por favor | un ka-FE, pur fa-VOR | Bir kahve, lütfen |
A1’den B2’ye: her seviyede ne öğrenmeli
- A1
Tanımlıklar ve cinsiyet, ser, estar ve ter, düzenli fiillerin şimdiki zamanı, no, na, do, da gibi kaynaşmalar, sayılar, en sık kullanılan yaklaşık 1.000 kelime.
- A2
Geçmiş zaman (falei, comi), ir + mastar ile gelecek, dönüşlü fiiller ve zamirin yeri (Portekiz’de chamo-me, Brezilya’da me chamo).
- B1
Pretérito imperfeito ile perfeito farkı, şart kipi, şimdiki zaman subjuntivo, por ve para farkı, yaklaşık 3.000 kelime.
- B2
Geçmiş ve gelecek zaman subjuntivo (se eu fosse, quando puder), şahıslı mastar (para fazermos), bileşik zamanlar, 3.500 kelime ve fazlası.
Portekizce öğrenmek ne kadar sürer
ABD Dışişleri Bakanlığının eğitim kurumu Foreign Service Institute’a (FSI) göre ana dili İngilizce olan biri, Portekizceyi iş hayatında profesyonel düzeyde kullanabilmek için yaklaşık 24 haftalık yoğun eğitime ihtiyaç duyar. Bir dil senin ana diline ne kadar yakınsa yol o kadar kısalır.
Süreler hakkında daha fazlası: Bir dili B1 ve B2 seviyesine kadar öğrenmek ne kadar sürer?.
İlk ayın, günde 15–20 dakika
Avrupa ya da Brezilya Portekizcesini seç ve çoğunlukla onu dinle. Okuma kurallarını, genizden gelen ünlüleri ve en sık kullanılan 100 kelimeyi öğren: her gün 10 dakika kartlarla çalışma ve 5 dakika sesli okuma.
ser, estar ve ter, tanımlıklar ve kaynaşmalar (no, na, do, da), kendinle ilgili basit cümleler. Kısa diyaloglar dinlemeye başla.
-ar, -er ve -ir fiillerinin şimdiki zamanı ve en önemli düzensiz fiiller: ir, fazer, poder. Her gün gününle ilgili 3 cümle yaz.
İlk A1 hikâyelerin ve tekrarda 300 kelime. Ana dili Portekizce olan biriyle ya da sohbette beş dakika konuşmayı dene.
Tipik hatalar ve onlardan nasıl kaçınılır
Türkçedeki “30 yaşındayım” Portekizcede ter (sahip olmak) ile söylenir: Tenho 30 anos.
Türkçede tek bir “olmak” var, Portekizcede iki. ser bir şeyin ne olduğu için (Sou engenheiro, a casa é grande), estar geçici durumlar için kullanılır (Estou cansado, a sopa está fria).
Portekizcede ç, s gibi okunur: praça “PRA-sa”, açúcar (şeker) “a-SU-kar”. c ise a, o, u’dan önce k’dir: casa “KA-za”. Türkçedeki ç sesine en yakın şey Brezilya’daki te’dir.
Pasta Portekizcede “dosya, klasör” ya da “macun” demektir; bizim pastamız bolo, makarna ise massa’dır. Esquisito da İngilizcedeki exquisite’e benzese de “tuhaf” demektir.
Biliyor muydun?
- Portekizce konuşanların yaklaşık beşte dördü Brezilya’da yaşar; bu da Portekizceyi Güney Yarımküre’nin en çok konuşulan dili yapar.
- Türkçedeki portakal kelimesi Portekiz’in adından gelir: tatlı portakalı Akdeniz’de Portekizli tüccarlar yaydı. Portekizcede ise portakal laranja’dır.
- Japoncadaki pan (ekmek) kelimesi Portekizce pão’dan gelir: Japonya’ya 16. yüzyılda ulaşan ilk Avrupalılar Portekizli tüccarlardı.
Portekizce sınavları
Başlıca uluslararası sertifikalar: CAPLE (CIPLE, DEPLE, DIPLE), Celpe-Bras. Bunların çoğu seviyelerini A1’den C2’ye CEFR ölçeğine bağlar.
→ Portekiz vatandaşlığı için Portekizce sınavı: CIPLE A2 ve diğer belgeler
NewLexi Portekizce öğrenmene nasıl yardım eder
- Senin konularında kelimeler. Portekizce kelimeler istediğin her konu için seçilir ya da çevirmenden, bir metinden, fotoğraftan veya dosyadan eklenir.
- Aralıklı tekrar: her kelime için, dört öğrenme düzeyiyle.
- Portekizce hikâyeler ve diyaloglar senin seviyende, senin kelimelerinle yazılır; çevirisini görmek için herhangi bir kelimeye dokun.
- A1’den C2’ye Portekizce gramer, yapay zekâ düzeltmeli yazma çalışması ve sohbet.
- Kilit ekranında kartlar ve iPhone widget’ları: kelimeleri yolda tekrar et.
FAQ
Portekizce Türkçe konuşanlar için zor mu?
Orta zorlukta: okumak çabuk gelir, fiil sonlarının kişiyi göstermesi de tanıdıktır. Emeğin çoğu dinleyerek anlamaya, genizden gelen ünlülere, cinsiyete ve fiil biçimlerine gider. FSI, İngilizce konuşanlar için yaklaşık 24 haftalık yoğun eğitim öngörür.
B1’e ulaşmak ne kadar sürer?
Yaygın bir ölçü 350–400 saatlik çalışmadır: günde bir saatle yaklaşık bir yıl. İspanyolca biliyorsan çok daha kısa sürer.
Hangi sertifikaya girmeliyim?
Avrupa Portekizcesi için Lizbon Üniversitesi’nin CAPLE sınavları: CIPLE (A2), DEPLE (B1), DIPLE (B2). Brezilya için Celpe-Bras. Portekiz vatandaşlığı için en az A2 gerekir.
Avrupa Portekizcesi mi, Brezilya Portekizcesi mi?
Hedefine göre seç: konuşanların, müziğin ve medyanın çoğu Brezilya’da, Avrupa’da yaşamak içinse Portekiz tercih edilir. Gramer ve yazım neredeyse aynıdır, konuşanlar birbirini anlar; yine de Portekizliler Brezilyalıları, Brezilyalıların onları anladığından daha kolay anlar.
